ಮುಂಬೈ: ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ Maharashtra Freedom of Religion Act, 2026 ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಮುಂಬೈ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಕೆಲವು ಚರ್ಚ್ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗೆ ಆಗಮಿಸುವವರಿಂದ ‘ಸ್ವಯಂ-ಘೋಷಣಾ ಪತ್ರ’ ಅಥವಾ ‘ಸಮ್ಮತಿ ಪತ್ರ’ ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವುದು ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಮುಂಬೈ, ವಸಾಯಿ, ವಿರಾರ್, ಮೀರಾ-ಭಾಯಂದರ್, ಥಾಣೆ ಹಾಗೂ ಪಾಲ್ಘರ್ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಕೆಲವು ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಮಾಧ್ಯಮ ವರದಿಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ. ಈ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ತಾವು ಸ್ವಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗೆ ಆಗಮಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಯಾವುದೇ ಬಲವಂತ, ಬೆದರಿಕೆ, ಆಮಿಷ ಅಥವಾ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಬಂದಿಲ್ಲ ಎಂದು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಘೋಷಿಸಿ ಸಹಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲವು ಕಡೆ ಹೆಸರು, ಫೋಟೋ ಹಾಗೂ ಗುರುತಿನ ದಾಖಲೆಗಳ ವಿವರಗಳನ್ನೂ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.
*ಕಾನೂನು ಜಾರಿಯ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಕ್ರಮ*
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ Freedom of Religion Act, 2026ರಲ್ಲಿ ಬಲವಂತ, ವಂಚನೆ, ಒತ್ತಡ, ತಪ್ಪು ನಿರೂಪಣೆ, ಆಮಿಷ ಸೇರಿದಂತೆ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿರುವ ವಿಧಾನಗಳ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುವ ಧರ್ಮಾಂತರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ provisions ಇವೆ. ಕಾಯ್ದೆಯಲ್ಲಿ ‘conversion’, ‘coercion’, ‘force’, ‘fraudulent’ ಮತ್ತು ‘allurement’ ಮುಂತಾದ ಪದಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳನ್ನೂ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಕಾಯ್ದೆಯು ಮತಾಂತರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಘೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅಪ್ರಾಪ್ತರು, ಮಹಿಳೆಯರು, ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಅಥವಾ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು ಸೇರಿದಂತೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಿಕ್ಷೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಇದೆ. ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ 10 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಯ ಅವಕಾಶವಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.
‘ಸಮ್ಮತಿ ಪತ್ರ’ ಸರ್ಕಾರದ ದಾಖಲೆ ಅಲ್ಲ
ಆದರೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ, ಚರ್ಚ್ಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಇಂತಹ ಸಮ್ಮತಿ ಪತ್ರಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬ ಕಡ್ಡಾಯ ನಿಯಮ ಕಾಯ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ.
ಮಾಧ್ಯಮ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಕೆಲವು ಚರ್ಚ್ಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಸಭೆಗಳ ಆಯೋಜಕರು ಈ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕಾ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಸಭೆಗೆ ಬರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಸ್ವಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಬಂದಿದ್ದರು ಎಂಬುದನ್ನು ದಾಖಲೆಯಾಗಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶ ಎಂದು ಚರ್ಚ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪತ್ರಗಳಿಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆ ಅಥವಾ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಸರ್ಕಾರಿ ನಮೂನೆಯ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ವರದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಸಭೆಗಳ ಕುರಿತು ದೂರುಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಮುಂಬೈ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಸಭೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಗೊಂದಲ, ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಹಾಗೂ ಪೊಲೀಸ್ ದೂರುಗಳ ಘಟನೆಗಳು ವರದಿಯಾಗಿವೆ. ಕೆಲವು ಸಂಘಟನೆಗಳು ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಸಭೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅಕ್ರಮ ಮತಾಂತರ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿವೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಚರ್ಚ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ತಾವು ಬಲವಂತ ಅಥವಾ ಆಮಿಷದ ಮೂಲಕ ಯಾರನ್ನೂ ಮತಾಂತರಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಜನರು ಸ್ವಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಹೇಳಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕೆಲವು ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಕಡೆಯಿಂದ ದೂರುಗಳು ದಾಖಲಾಗಿದ್ದು, ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಸಮ್ಮತಿ ಪತ್ರಗಳ ಕುರಿತು ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲದಿರುವುದನ್ನೂ The Indian Express ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.
*ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆ*
ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ 25ನೇ ಅನುಚ್ಛೇದವು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ, ನೈತಿಕತೆ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಂತೆ ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸುವ, ಪಾಲಿಸುವ ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಇದೇ ವೇಳೆ, ಬಲವಂತ, ವಂಚನೆ ಅಥವಾ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ನಿಷೇಧಿಸಿರುವ ವಿಧಾನಗಳ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುವ ಮತಾಂತರ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ರಾಜ್ಯಗಳ ಕಾನೂನು ರಚನೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಹೊಸ ಕಾಯ್ದೆಯ ಉದ್ದೇಶ ಇಂತಹ ಮತಾಂತರಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವುದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರದ ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಚರ್ಚ್ಗಳಲ್ಲಿ ಸಮ್ಮತಿ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಕ್ರಮವು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಭೆಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆ ಹಾಗೂ ಕಾನೂನು ಸಂಬಂಧಿತ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಯ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಚರ್ಚ್ಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಇದನ್ನು ತಮ್ಮ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಕೈಗೊಂಡ ಕ್ರಮವೆಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಇಂತಹ ಪತ್ರಗಳ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಉಪಯುಕ್ತತೆ ಕುರಿತು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳೂ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿವೆ.
ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವ ಬೆಳವಣಿಗೆ
ಧರ್ಮಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾಯ್ದೆ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಭೆಗಳು, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಜಾರಿ—ಈ ಮೂರು ಅಂಶಗಳ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನ ಹೇಗೆ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ವಿಚಾರವಾಗಲಿದೆ.
ಸದ್ಯಕ್ಕೆ, ಕೆಲವು ಚರ್ಚ್ಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ‘ಸಮ್ಮತಿ ಪತ್ರ’ವು ಸರ್ಕಾರದ ಕಡ್ಡಾಯ ನಮೂನೆ ಅಲ್ಲ; ಆಯಾ ಚರ್ಚ್ಗಳು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಯಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿರುವ ದಾಖಲೆ ಎಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹ.
